Ιστορία:
Αυτό το αντικείμενο είναι ένα στρατιωτικό σημειωματάριο. Στη Συρία, κάθε αγόρι στην ηλικία των 15 με 16, υποχρεούται να πάει σε ένα στρατιωτικό γραφείο, για να το πάρει. Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, χρειάζεται να το κουβαλάει για το υπόλοιπο της ζωής του.
Το σημειωματάριο αυτό χρησιμοποιείται για να αποδείξει τη στρατιωτική κατάσταση του ατόμου που το κρατάει: αν έχεις άδεια να αναβάλεις τη θητεία σου λόγω σπουδών, ή λόγω του ότι είσαι ο μόνος άντρας στην οικογένειά σου, ή για κάποιο άλλο λόγο. Χρησιμοποιείται, επίσης, για να αποδείξεις ότι έχεις ολοκληρώσει τη στρατιωτική σου θητεία. Πρέπει να το παρουσιάζεις σε κάθε σημείο ελέγχου. Ακόμα και μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής θητείας, πρέπει να το κουβαλάς ως τεκμήριο.
Κατά αυτή την έννοια, το σημειωματάριο λειτουργεί σχεδόν σαν ταυτότητα. Περιλαμβάνει τη φωτογραφία, το όνομα και όλα τα προσωπικά σου στοιχεία. Αλλά, σε αντίθεση με την πολιτική ταυτότητα, που έχουν όλοι, αυτό το τετράδιο είναι μόνο για τους άντρες. Σου θυμίζει διαρκώς ότι ζεις υπό αστυνομοκρατία – άμεση, βίαιη και αναπόφευκτη. Όχι έμμεση, όχι κρυφή, όχι απαλή. Πρόσωπο με πρόσωπο. Πάντα πάνω από το κεφάλι σου.
Το σημειωματάριο συνδέεται με τον φόβο. Έναν βαθύ, σπλαχνικό φόβο που μας ακολουθεί, τα αγόρια και τους άντρες. Κάθε φορά που μετακινούμασταν έξω από τη γειτονιά μας, αν μας σταματούσε η αστυνομία ή ο στρατός και δεν το είχαμε μαζί, θα ήταν τεράστιο πρόβλημα. Αν το είχαμε αλλά δεν υπήρχε επίσημη σφραγίδα, αυτό ήταν επίσης πρόβλημα. Οπότε το κουβαλούσαμε πάντοτε.
Πήρα αυτό το σημειωματάριο από την πόλη που μεγάλωσα, στην εξοχή του Αλέπο. Το είχα μαζί μου συνέχεια. Όταν τελείωσα τις σπουδές μου στη Συρία η επανάσταση είχε ήδη ξεκινήσει, και ο πόλεμος επίσης. Έφυγα από τη χώρα και το πήρα μαζί μου, πιστεύοντας ακόμα ότι μπορεί να το χρειαστώ. Ποιος ξέρει, ποιος ξέρει…
Τα καθεστώτα άλλαξαν, ο χρόνος πέρασε και το είχα ακόμα. Ακόμα και τώρα, νιώθω ανίκανος να το αφήσω. Υποσυνείδητα συνεχίζω να κρατιέμαι από τη σκιά του. Θα μου πεις “απλά πέτα το”. Αλλά δεν είναι τόσο απλό.
Όταν ανακοινώθηκε το Rebloom, αποφάσισα να συμμετάσχω με αυτό το αντικείμενο. Μετά το φεστιβάλ, θα το πετάξω στα σκουπίδια. Κι όμως, κάθε φορά που το κοιτάω νιώθω τη σκιά της παιδικής μου ηλικίας – το σκοτάδι της. Μου θυμίζει ένα παιδί που ήταν έτοιμο να μεγαλώσει αλλά δεν μπορούσε. Ένα παιδί που διαμορφώθηκε και περιορίστηκε από τη δικτατορία, τον αστυνομικό έλεγχο, την κοινωνία και την πατριαρχία. Μεγαλώνοντας ως άντρας σε ένα τέτοιο περιβάλλον είναι πάρα πολύ δύσκολο. Οι άντρες πληρώνουν ένα πολύ υψηλό τίμημα στον πόλεμο απλά και μόνο επειδή είναι άντρες. Οι γυναίκες επίσης πληρώνουν ένα πολύ υψηλό κόστος, διαφορετικού είδους.
Η εμπειρία μου ως άντρας στην Συρία διαμορφώθηκε από μία βαθύτατα αρρενωπή κουλτούρα. Τα αστεία, τα σχόλια, η διαρκής κριτική: αν φρόντιζες τον εαυτό σου, αν φορούσες κάτι που θεωρείται “θηλυκό”, αν έδειχνες έντονα συναισθήματα, αν έκλαιγες… όλα αποτελούσαν λόγο για σαρκασμό και κριτική. Αυτό γινόταν καθημερινά, παντού, με όλους. Σιγά σιγά, σε διαμόρφωνε σε έναν άντρα που δεν πρέπει να έχει τίποτα θηλυκό μέσα του.
Αλλά τι σημαίνει καν “θηλυκό”; Ξεκινάς να το μπερδεύεις με βασικές ανθρώπινες ιδιότητες. Την απαλότητα, την ευγένεια, τη θέρμη, την τρυφερότητα. Αυτά είναι πράγματα που μαθαίνεις αρχικά από γυναικείες φιγούρες ανάμεσα στις οποίες μεγάλωσες, και μετά ξεκινάς να τις πολεμάς. Πολεμάς τη θηλυκότητα. Τελικά, καταλαβαίνεις ότι πολεμάς τον εαυτό σου. Αυτό συμβαίνει σε πολλούς άντρες.
Ως αγόρι, το να έχεις στοιχεία θηλυκότητας ή να είσαι όμορφος σε έκαναν επίσης ευάλλωτο στη σεξουαλική παρενόχληση στα λεωφορεία, στις δημόσιες συγκοινωνίες. Ήσουν έφηβος, ήξεραν ότι δεν ήσουν όριμος ή ότι ήσουν απροστάτευτος. Αν είχες πιο μαλακό ή “όμορφο” πρόσωπο, ήσουν στόχος. Το να μεγαλώνω έτσι ήταν φρικτό. Σχεδόν κάθε αγόρι που ήξερα με πιο απαλά χαρακτηριστικά στην εμφάνισή του, αντιμετώπιζε αυτό το πρόβλημα, εκτός αν ήταν από πλούσια οικογένεια ή προστατευόταν. Σε φτωχές, συντηρητικές γειτονιές, η βία και η παρενόχληση ήταν σχεδόν δεδομένες.
Οπότε, μεγαλώνεις θάβοντας τη θηλυκή σου πλευρά βαθειά. Την κρύβεις για να επιβιώσεις.
Η εμπειρία μου εδώ στην Κωνσταντινούπολη ήταν διαφορετική. Εδώ ένιωσα μεγαλύτερη ελευθερία να εξερευνήσω τη θηλυκότητα, μερικές φορές στοχευμένα, ως πράξη απελευθέρωσης. Για να αντιμετωπίσω αυτό που φοβόμουν. Και δούλεψε. Το να αντιμετωπίζεις τον φόβο ευθέως δουλεύει, με πολύ περίπλοκο τρόπο, αλλά και πάλι. Μέσω αυτής της διαδικασίας, ξεκίνησα να εξελίσσομαι ως άντρας για πρώτη φορά. Ξεκίνησα να αγγίζω, να κατανοώ και να αισθάνομαι την αρρενωπότητά μου με νέο τρόπο. Επιτρέποντας στον φόβο να σταθεί μπροστά μου, ανακάλυψα κάτι νέο, κάτι πιο ανθρώπινο, κάτι πιο ολοκληρωμένο.
– Ammar Alhamidi